Przewlekłość i bezczynność organu administracji — kiedy możesz złożyć skargę?
Kiedy organ administracji publicznej dopuszcza się przewlekłości postępowania lub bezczynności, strona postępowania ma prawo wnieść zażalenie do organu wyższego stopnia. Jeśli rozpatrzenie zażalenia jest niekorzystne dla strony, możliwe jest złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA).
Organ administracji oraz WSA mają obowiązek ocenić, czy doszło do przewlekłości lub bezczynności postępowania, a także czy naruszenie prawa miało charakter rażący.
Przewlekłość postępowania administracyjnego — definicja i przykłady
Zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego (KPA), organy administracji publicznej powinny załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
• Sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego powinny być rozpatrzone w ciągu miesiąca.
• Sprawy szczególnie skomplikowane — w ciągu dwóch miesięcy (art. 35 § 3 KPA).
Przepisy nie definiują wprost, czym jest przewlekłe prowadzenie postępowania, jednak przyjmuje się, że występuje ono wtedy, gdy organ podejmuje czynności bez niezbędnej koncentracji lub działania mają charakter pozorny, nieistotny dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Przykłady przewlekłości:
• nieadekwatne działania dowodowe,
• działania pozorne,
• brak wnikliwości i szybkości działania wbrew art. 12 KPA.
W odróżnieniu od bezczynności, w przewlekłości organ działa, ale nieefektywnie.
Odpowiedzialność za przewlekłość i bezczynność
Stwierdzenie przewlekłości lub bezczynności z rażącym naruszeniem prawa może wpłynąć na odpowiedzialność majątkową funkcjonariusza publicznego.
Co ważne:
• Odpowiedzialność odszkodowawcza organu administracji nie zależy od stopnia winy.
• Odpowiedzialność osobista funkcjonariusza powstaje tylko przy rażącym naruszeniu prawa.
Stwierdzenie rażącego naruszenia prawa może także ułatwić dochodzenie roszczeń odszkodowawczych na podstawie art. 417 i następnych Kodeksu cywilnego oraz art. 149 § 2 PPSA (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Terminy załatwienia spraw i obowiązki organu
Jeżeli organ nie jest w stanie załatwić sprawy w terminie, musi:
• poinformować stronę o przyczynach opóźnienia,
• wskazać nowy, konkretny termin (określony w dniach, tygodniach lub miesiącach),
• przestrzegać zasady szybkości postępowania (art. 12 KPA).
Uwaga! Względy organizacyjne, braki kadrowe czy duża liczba spraw nie są usprawiedliwieniem dla przewlekłości postępowania.
Kiedy warto rozważyć wniosek o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa?
W przypadku istotnego i nieuzasadnionego wydłużenia czasu trwania postępowania warto:
• wnieść skargę na bezczynność lub przewlekłość,
• zażądać stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, co może pomóc w skutecznym dochodzeniu roszczeń.
Podsumowując, jeśli spotkałeś się z przewlekłością lub bezczynnością organu administracji, warto znać swoje prawa i rozważyć kroki prawne w celu ochrony swoich interesów.
